Inteligencja interpersonalna
Zdolność do przewodzenia, dostrzegania różnic między ludźmi, odczytywania intencji i pragnień drugiej osoby nawet wtedy, kiedy są skrywane, rozumienia innych i współodczuwania. Ten rodzaj inteligencji mają osoby odnoszące sukcesy zawodowe: sprzedawcy, politycy, nauczyciele, klinicyści i przywódcy religijni.
Dzieci poznające świat stylem interpersonalnym cechuje wrażliwość na wyraz twarzy, gesty, głos. Są w stanie utrzymywać dobre relacje z wieloma osobami, opiekują się przyjaciółmi i angażują się w ich problemy. Dzieci takie pomagają innym rówieśnikom. Mają zdolność wpływania na innych i są naturalnymi liderami.
Rozwijaj tę inteligencję przez zachęcanie dziecka do dobrych relacji z innymi. Pomóż mu zrozumieć pojęcie dobrego zachowania poprzez rozróżnianie wszystkich rodzajów zachowań. Pamiętaj, że jesteś modelem tego rodzaju inteligencji dla swojego dziecka. Dziecko będzie uprzejme, jeśli Ty jesteś uprzejmy, będzie słuchało, co do niego mówisz, jeśli i Ty wysłuchasz dziecko uważnie.
Inteligencja intra personalna
To wysoki poziom samowiedzy i rozumienia samego siebie obejmujący dostęp do własnego życia emocjonalnego, zdolność rozróżniania i nazywania uczuć oraz rozumienia na ich podstawie własnego zachowania i kierowania nim.
Dzieci uzdolnione intra personalnie potrafią same się motywować i kontrolować. Lubią mieć własną spokojną przestrzeń, preferują uczenie się w samotności, najlepiej poprzez obserwację i słuchanie. Wolą bawić się same i podejmować samodzielnie decyzje w sprawach osobistych, są wrażliwe na odczuwanie własnych nastrojów. Pomóż swoim dzieciom nauczyć się wyznaczać sobie cele. Zachęcaj je do sporządzania listy rzeczy, które chciałyby zrobić lub w których z czasem chciałyby być lepsze. Pomóż im uświadomić sobie kroki, które muszą podjąć, by osiągnąć cele w przyszłości. Dobrymi przykładami mogą tu być: miejsca, które chciałyby odwiedzić; książki, które chciałyby przeczytać; zadania, w których chciałyby wziąć udział; jedzenie, którego chciałyby skosztować; samochody, które chciałyby poprowadzić; domy, w których chciałyby mieszkać.
Inteligencja lingwistyczna (językowa)
To zdolność mówienia i słuchania przejawiająca się w mowie i piśmie.
Dzieci z inteligencją lingwistyczną lubią słuchać i opowiadać, są skuteczne w wyrażaniu siebie i przekonywaniu innych, używają bogatego słownictwa. Interesują je gry słowne i układanki. Segregują informacje, słuchając i powtarzając.
Pozwól dzieciom dzielić się wrażeniami i dyskutować na temat książek, filmów czy ilustracji, z którymi się zapoznały. Zachęcaj je, by opowiadały o swoich przeżyciach. Twórz z dzieckiem opowieści, wspólnie opowiadajcie bajki (każdy mówi kilka zdań). Dzieci z tym rodzajem inteligencji uwielbiają rozmawiać. Niech przygotowują przemowy i biorą udział w grupowych przedstawieniach. Możesz także poprosić, by czytały sobie wzajemnie. Graj z dzieckiem w gry takie jak: scrabble, inne gry słowne i ortograficzne.
Inteligencja matematyczno-logiczna
To umiejętność rozwiązywania problemów, operowania długimi łańcuchami rozumowań (myślenie naukowe).
Dzieci posiadające inteligencję matematyczno-logiczną lubią zadawać pytania i badać, używają liczb i chętnie rozwiązują problemy. Korzystają z komputera, cieszą je gry strategiczne, logiczne układanki i eksperymenty.
Jeżeli Twoje dziecko nieustannie pyta o to, jak działają różne rzeczy, odpowiadaj cierpliwie i daj mu do zrozumienia, że jego pytania są zawsze mile widziane. Jeżeli chce robić różne rzeczy bez Twojej pomocy, pozwól mu spróbować i podsycaj jego motywację. Gdy robi coś nie tak, wytłumacz, w którym miejscu się pomyliło, zaznaczając prawo do błędu. Wspieraj dziecko, by podejmowało wyzwania – pozwól mu przemyśleć problem ponownie. Zachęcaj dziecko do zajęć wymagających logicznego myślenia, zaproponuj zagadki matematyczne, grę w szachy, warcaby czy puzzle. Wspólnie gotujcie lub majsterkujcie – czynności te wymagają przestrzegania instrukcji.
Inteligencja muzyczna
Jako zdolność słuchowa ma zastosowanie w percepcji, komponowaniu i wykonywaniu muzyki.
Muzyczne preferencje można rozpoznać po tym, że dzieci lubią grać lub śpiewać same dla siebie, ale także w chórkach dziecięcych. Zapamiętują i powtarzają melodie po jednokrotnym wysłuchaniu. Uczą się poprzez rytm i melodię. Wykorzystują muzykę do przyswajania nowych informacji, śpiewając lub nagrywając.
Aby rozwinąć tę inteligencję, motywuj swoje dziecko do śpiewania, zachęcaj do nauki gry na jakimś instrumencie. Stwórz możliwości do poznawania różnego rodzaju muzyki, pieśni i tańców ludowych innych krajów. Zachęcaj dziecko do układania piosenek, czytania książek o znanych muzykach, kompozytorach i instrumentalistach. Wspólnie śpiewajcie, próbujcie rozpoznawać swoje nastroje na podstawie różnych tonów mruczenia. Gimnastykujcie się i relaksujcie przy muzyce.
Inteligencja przyrodnicza
Umiejętność rozpoznawania i kategoryzowania świata roślin, zwierząt i innych obiektów przyrodniczych.
Dzieci obdarzone inteligencją przyrodniczą są silnie związane ze światem zewnętrznym i uwielbiają zajęcia na świeżym powietrzu. Z łatwością zauważają prawidłowości i obiekty przyrodnicze. Warto je zachęcić do czytania historyjek, brania udziału w przedstawieniach związanych ze zwierzętami czy zjawiskami przyrodniczymi. Dzieci te mogą także wykazywać zainteresowanie biologią, astronomią, meteorologią i zoologią. Aby rozwinąć ten rodzaj inteligencji u uczniów, zachęć je do kolekcjonowania kamyków, kwiatów itp., do rozpoznawania gatunków fauny i flory w ogrodzie lub okolicy, do oglądania programów przyrodniczych, czytania czasopism i książek przyrodniczych.
Inteligencja ruchowa
To zdolność wykorzystywania własnego ciała do wyrażania emocji (np.: w tańcu), udziału w grze (np.: w sporcie) albo wytwarzania nowego produktu (np.: czynności manualne). Do uzdolnionych pod tym względem zalicza się tancerzy, sportowców, chirurgów i rzemieślników.
Dzieci wyróżniające się inteligencją ruchową preferują uczenie się poprzez ciało, ruch, manipulowanie, gry, budowanie. Pociąga je aktywność fizyczna, gry sportowe, prace ręczne i wykonywanie projektów mechanicznych.
Dzieci są pełne energii i wiele z nich jest naturalnie predysponowanych do sportu, tańców i budowania konstrukcji. Aby rozwijać tę inteligencję, zachęć je do uczestnictwa w drużynie sportowej lub do uprawiania dyscypliny sportowej. Aktywność fizyczna może być doskonałą okazją do wspierania innych rodzajów inteligencji. Możesz bowiem wyposażyć dzieci w książki o ich ulubionym sporcie, drużynach lub zawodnikach albo po prostu zwrócić ich uwagę na dział sportowy w codziennej prasie. Lekcje tańca mogą być dla nich okazją do zainteresowania się muzyką.
Inteligencja wizualno-przestrzenna
Obejmuje wrażliwość wzrokowo – przestrzenną, przejawiającą się zarówno w osiągnięciach plastycznych, jak i naukowych, w dziedzinach wymagających wiernej pamięci wzrokowej lub rzutowania. Bardzo dobrze rozwiniętą inteligencję przestrzenną mają chirurdzy, żeglarze, inżynierowie, rzeźbiarze i malarze.
Dzieci inteligentne wizualnie i przestrzennie wyobrażają sobie przedmioty trójwymiarowo, uzyskiwane informacje przekształcają w obrazy. Jako osoby dorosłe odnoszą sukcesy w geometrii, w sztukach wizualnych, rzeźbie, architekturze i fotografii. Lubią labirynty i łamigłówki, spędzają wolny czas rysując i budując z różnego rodzaju klocków, dużo też fantazjują.
Zapewnij swoim dzieciom warunki do pobudzania twórczej wyobraźni poprzez rysowanie, malowanie, kolorowanie, drukowanie, projektowanie itp. Zaproponuj udział w zajęciach plastycznych. Pokaż im komiksy i obrazki z bohaterami kreskówek i zachęć do rysowania podobnych. Rzuć wyzwanie ich kreatywności, organizując konkurs na projekt kostiumów, scenografii, budynków czy placów zabaw.
